Abbott Diabetes Care - Glukometr Xido Neo

Infekcje wirusowe powiązane z rozwojem cukrzycy typu 1

Coraz więcej badań potwierdza, że infekcje wirusowe mogą mieć udział w patogenezie cukrzycy typu 1. W ostatnim roku ogłoszono na ten temat kilka prac, m.in. na kongresie EASD w Lizbonie przedstawiono badanie na temat związku tego schorzenia ze świńską grypą.


Predyspozycje do zachorowania na cukrzycę typu 1 są uwarunkowane genetycznie, wiadomo jednak, że aby choroba zaczęła się rozwijać niezbędny jest jakiś czynnik środowiskowy, który zainicjuje proces autoimmunologiczny. Badania prowadzone od lat wskazują, że takich czynników może być wiele. Naukowcy liczą, że zidentyfikowanie ich pomoże opracować metody zapobiegania lub przynajmniej opóźniania rozwoju cukrzycy typu 1. Jednym z „podejrzanych” są infekcje wirusowe. 

Podczas kongresu EASD, który odbył się we wrześniu 2017 r. w Lizbonie, zespół badaczy z Norweskiego Instytutu Zdrowia Publicznego oraz ze Szpitala Uniwersytetu w Oslo zaprezentował wyniki sugerujące, że zakażenie wirusem świńskiej grypy może u młodych osób zwiększać ryzyko rozwoju cukrzycy typu 11. W analizie wykorzystano dane zebrane wśród 2 mln 280 tys. Norwegów, którzy w trakcie pandemii świńskiej grypy (wirus H1N1) w 2009 r. mieli nie więcej niż 30 lat. Stan ich zdrowia śledzono do czerwca 2014 r. Naukowcy wyliczyli, że badani, którzy przeszli infekcję wirusem H1N1 byli o 18 proc. bardziej narażeni na rozwój cukrzycy typu 1 niż ci, którzy w tym samym okresie grypy nie mieli. Zależność ta była jeszcze silniejsza wśród dzieci i nastolatków do 15 roku życia. W tej grupie wiekowej zakażenie H1N1 zwiększało ryzyko cukrzycy typu 1 aż o 25 proc. 

Już wcześniejsze badania sugerowały, że infekcja H1N1 może mieć związek z rozwojem chorób autoagresywnych, do których zalicza się cukrzycę typu 1. Praca Norwegów dostarcza kolejnego wsparcia dla tej hipotezy, nie dowodzi natomiast, że między jednym a drugim schorzeniem zachodzi związek przyczynowo–skutkowy. Aby to potwierdzić konieczne są dalsze badania.

Występowanie zależności między wirusowymi infekcjami oddechowymi a inicjacją procesu autoimmunologicznego przeciw  wyspom trzustki zaobserwowano w badaniu TEDDY (Environmental Determinants of Diabetes in the Young)2. Praca na ten temat ukazała się w sierpniu 2017 r. na łamach pisma „Diabetologia”. TEDDY jest największym jak dotąd międzynarodowym badaniem na temat środowiskowych czynników ryzyka cukrzycy typu 1. W latach 2004–2009 włączono do niego blisko 8700 trzymiesięcznych dzieci z  sekwencvją  genów HLA, które zwiększają predyspozycje do cukrzycy typu 1. Stan ich zdrowia śledzono przez kolejnych 15 lat. 

W najnowszej analizie uwzględniono dane pochodzące od 7869 dzieci, które zbierano co trzy miesiące aż do 4 roku ich życia. Dotyczyły one występowania infekcji oddechowych oraz obecności przeciwciał przeciwwyspowych (tj. przeciwciał przeciwko endogennej insulinie oraz przeciwciał przeciwko dekarboksylazie kwasu glutaminowego i/lub przeciwciał przeciwko fosfatazom tyrozyny). Przeciwciała te wykryto w trakcie badania u 454 dzieci. 

Okazało się, że największe znaczenie dla rozwoju procesu autoimmunologicznego miała liczba infekcji oddechowych w ciągu dziewięciu miesięcy poprzedzających pojawienie się przeciwciał. Każda dodatkowa infekcja oddechowa w ciągu roku zwiększała ryzyko autoagresji wobec wysp trzustki o 5,6 proc. Wzrost ryzyka miał związek przede wszystkim z zakażeniami występującymi zimą, takimi jak zwykłe przeziębienie, grypa i infekcje grypopodobne, zapalenie zatok oraz zapalenie krtani i tchawicy. 

Z kolei prospektywne badanie naukowców z Uniwersytetu w Tampere (Finlandia), opublikowane w piśmie „Diabetologia” w styczniu 2017 r.3, wskazuje, że procesy autoagresji wobec wysepek trzustki mogą być inicjowane przez enterowirusy. Objęto nim 129 dzieci, u których stwierdzono obecność licznych przeciwciał przeciw-wyspowych oraz grupę 282 dzieci bez podobnych przeciwciał. Próbki kału pobierane od nich w różnych  przedziałach  czasu  sprawdzono pod kątem obecność RNA enterowirusów. Okazało się, że dzieci, u których pojawiły się przeciwciała przeciw wyspom trzustki częściej przechodziły infekcję enterowirusami niż dzieci z grupy kontrolnej (odpowiednio 0,8 i 0,6 infekcji na dziecko). Najczęściej wykrywano materiał genetyczny wirusów: Coxsackie A4 (28 proc. wszystkich wirusów), Coxsackie A2 (14 proc.) i Coxsackie A16 (11 proc.). Naukowcy wyliczyli, że zakażenie enterowirusami o kilka miesięcy poprzedzało rozwój procesu autoimmunologicznego. 

Źródła:
1. https://medicalxpress.com/news/2017-09-swine-flu-linked-diabetes.html 
2. https://link.springer.com/article/10.1007%2Fs00125-017-4365-5
3. https://link.springer.com/article/10.1007/s00125-016-4177-z  

ADC/MKC/1/2018

Treści przeznaczone dla pracowników służby zdrowia. Informacje zawarte w Serwisie mają charakter wyłącznie informacyjny. Autorzy, konsultanci, jak i wydawcy serwisu dołożyli wszelkich starań, aby informacje, zawarte w tym serwisie zostały rzetelnie podane. Treści zawarte w serwisie nie zastępują decyzji terapeutycznych. Wszelkie decyzje dotyczące stosowania terapii należą wyłącznie do lekarza prowadzącego.
 

Jestem lekarzem/pielęgniarką i jestem już zarejestrowany w serwisie

Jestem lekarzem/pielęgniarką i chcę zarejestrować się w serwisie i zapisać na newsletter

Jestem pacjentem

 

Powrót na górę