Abbott Diabetes Care - Glukometr Xido Neo

Szczepionka na gruźlicę obniża poziom glukozy u osób z cukrzycą typu 1

Szczepionka na gruźlicę (BCG – Bacillus Calmette-Guerin) długotrwale obniża poziom glukozy u osób od wielu lat chorujących na cukrzycę typu 1 – wykazało badanie na małej grupie pacjentów, opublikowane w czasopiśmie „Vaccines” (grupa Nature). 


Podanie szczepionki BCG w dwóch dawkach, w odstępie miesiąca, spowodowało po trzech latach spadek poziomu hemoglobiny glikowanej (HbA1c) o ponad 10 proc., a po czterech latach o 18 proc. Niski poziom HbA1c (6,65 proc.) utrzymywał się przez pięć kolejnych lat – do ósmego roku obserwacji włącznie. Nie stwierdzono występowania ciężkich hipoglikemii. W tym samym czasie u pacjentów z grupy, która otrzymała placebo oraz z grupy referencyjnej liczącej 40 osób, obserwowano długotrwale podwyższony poziom HbA1c. 

Naukowcy zastrzegają, że w okresie badania u żadnego z pacjentów nie wprowadzono nowej pompy insulinowej, systemu ciągłego monitorowania glikemii (CGM) i innych zmian, które mogłyby poprawić wyrównanie cukrzycy. 

„Jest to kliniczne potwierdzenie możliwości stabilnego obniżenia glikemii do niemal prawidłowego poziomu przy pomocy bezpiecznej szczepionki, nawet u pacjentów długotrwale chorujących na cukrzycę” – skomentowała kierująca badaniem dr Denise Faustman, dyrektor Immunobiology Laboratory w Massachusetts General Hospital (Boston, USA), która prezentowała jego zaktualizowane wyniki 23 czerwca podczas 78. Kongresu Amerykańskiego Towarzystwa Diabetologicznego (ADA) w Orlando. 

Badania dotyczą na razie małej grupy chorych na cukrzycę typu 1, z czego dziewięciu otrzymało szczepionkę BCG, a trzech placebo. Pacjenci mieli nieco ponad 40 lat i chorowali na cukrzycę średnio od 19–20 lat.  

Faustman zaznaczyła, że udało się również poznać mechanizm terapeutycznego działania szczepionki BCG w cukrzycy typu 1. Jest on odmienny od mechanizmów działania dotychczas stosowanych terapii i polega zarówno na wywoływaniu korzystnych zmian w układzie odporności, jak i na zmianie w metabolizmie glukozy.

BCG jest jedną z najstarszych szczepionek. Stosuje się ją od 1921 r. w profilaktyce gruźlicy. Od około 30 lat wiadomo, że pobudza ona produkcję cytokiny o nazwie czynnik martwicy nowotworu – TNF, który może mieć korzystne działanie w chorobach autoimmunologicznych. TNF powoduje zarówno eliminację autoreaktywnych limfocytów T, które atakują własne tkanki organizmu (w cukrzycy typu 1 są to wysepki trzustki), jak i pobudza produkcję limfocytów T-regulatorowych (Tregs), przeciwdziałających reakcji autoagresywnej. 

Zespół dr Faustman już w 2001 r. wykazał, że pobudzanie produkcji TNF u myszy może prowadzić do wyleczenia ich z cukrzycy typu 1. Jednak podawanie TNF ludziom ma działanie toksyczne, dlatego, aby podnieść poziom tej cytokiny u pacjentów, naukowcy zastosowali szczepionkę BCG. 

Wstępne rezultaty ich badań zostały opublikowane w 2012 r. w piśmie „PLOS One”. Dowodziły one, że podanie dwóch dawek BCG rzeczywiście powoduje spadek liczebności autoreaktywnych limfocytów T biorących udział w rozwoju cukrzycy typu 1, a jednocześnie prowadzi do wzrostu liczby limfocytów T-regulatorowych. Towarzyszy temu okresowy wzrost produkcji insuliny w trzustce. Jednak z powodu krótkiego terminu obserwacji, trwającego zaledwie 20 tygodni, w badaniu tym nie odnotowano spadku poziomu HbA1c, który jest obecnie standardowo stosowany do oceny wyrównania cukrzycy. 

Naukowcy wykazali również, że BCG wywołuje zmiany w metabolizmie glukozy, tak że jest ona znacznie efektywniej wykorzystywana przez komórki. Pod wpływem szczepionki komórki zmieniają sposób metabolizowania glukozy i przestawiają się na proces glikolizy tlenowej.  Dotychczas nie obserwowano tego mechanizmu działania w przypadku żadnej innej terapii stosowanej w leczeniu cukrzycy. Ponieważ BCG może redukować poziom glukozy we krwi w sposób, który nie ma związku z agresją układu odporności, naukowcy mają nadzieję, że może ona dawać korzyści również u chorych na cukrzycę typu 2. 

Źródła:
1. Long-term reduction in hyperglycemia in advanced type 1 diabetes: the value of induced aerobic glycolysis with BCG vaccinations; Willem M. Kühtreiber et al; npj Vaccines (2018)
2. BCG vaccine leads to long-term blood sugar improvement in type 1 diabetes patients
3. Reversal of established autoimmune diabetes by restoration of endogenous β cell function; Shinichiro Ryu,1 Shohta Kodama,1 Kazuko Ryu,1David A. Schoenfeld,2 and Denise L. Faustman J. Clin. Invest.108:63–72 (2001). 

ADC/Newsletter/HCP/FSL/6/18

Treści przeznaczone dla pracowników służby zdrowia. Informacje zawarte w Serwisie mają charakter wyłącznie informacyjny. Autorzy, konsultanci, jak i wydawcy serwisu dołożyli wszelkich starań, aby informacje, zawarte w tym serwisie zostały rzetelnie podane. Treści zawarte w serwisie nie zastępują decyzji terapeutycznych. Wszelkie decyzje dotyczące stosowania terapii należą wyłącznie do lekarza prowadzącego.
 

Jestem lekarzem/pielęgniarką i jestem już zarejestrowany w serwisie

Jestem lekarzem/pielęgniarką i chcę zarejestrować się w serwisie i zapisać na newsletter

Jestem pacjentem

 

Powrót na górę