Pilna potrzeba szerszego wglądu we wzorce glikemii

Parametr HbA1c sprawdził się w charakterze wiarygodnego narzędzia w obecnym standardzie oceny jakości monitorowania cukrzycy. Stanowi miarę średniego stężenia glukozy we krwi z ostatnich 3 miesięcy. Nie pomaga jednak w identyfikacji bardzo ważnych dobowych wzorców glikemii1, 2.

W ciągu doby pacjenci mogą doświadczać zarówno wysokiej, jak i niskiej glikemii.  Określona wartość HbA1c może być wynikiem bardzo różnych profili dobowych. Na przykład u chorego, u którego wartość HbA1c mieści się w granicach 7%, mogą występować istotne wahania stężenia glukozy1.

 

 

Ocena kontroli glikemii

Analiza zmienności stężenia glukozy i HbA1c może być bardziej wiarygodnym wskaźnikiem kontroli glikemii oraz ryzyka powikłań długoterminowych niż ocena jedynie parametru HbA1c2.

  • Większa zmienność stężenia glukozy stanowi silny czynnik predykcyjny hipoglikemii i jest skorelowana z gorszą kontrolą glikemii1.
    • Ciężka hipoglikemia wiąże się z nadmierną chorobowością i umieralnością1
    • Uporczywe skoki stężenia glukozy związane są ze stresem oksydacyjnym, który odgrywa istotną rolę w patogenezie powikłań cukrzycowych1, 2
  • Zmienność stężenia glukozy jest czynnikiem predykcyjnym zadowolenia pacjenta z intensywnego schematu dawkowania insuliny1

 

Analiza zmienności glikemii

Samodzielne monitorowanie glikemii (SMBG) może wskazać więcej wzorców zmienności stężenia glukozy niż sam parametr HbA1c. Jednakże epizodyczna natura SMBG oznacza, że istotne incydenty hipoglikemii i hiperglikemii pozostają często niezauważone1. Aby dzięki SMBG możliwe było odpowiednie wykazanie rzeczywistej zmienności glikemii, konieczne byłoby wykonywanie od 7 do 10 pomiarów stężenia glukozy we krwi włośniczkowej dziennie3.

Ciągłe monitorowanie glikemii (CGM) pozwala uchwycić epizody hipoglikemii, zwłaszcza w nocy, lub skoki hiperglikemiczne po posiłkach, niewykryte za pomocą SMBG1. CGM istotnie wpływa na  obniżenie poziomu HbA1c oraz zmniejszenie częstości zdarzeń hipoglikemicznych4. Wykazano, że pacjenci noszący czujniki CGM mają niższe stężenia HbA1c niż pacjenci stosujący SMBG.5

Wraz z danymi z CGM ambulatoryjny profil glukozy (AGP) może sprawić, że parametr HbA1c będzie jeszcze bardziej przydatny w postępowaniu klinicznym. AGP umożliwia śledzenie zmienności glikemii poprzez wykazanie, jak ściśle odczyty stężenia glukozy u danego pacjenta odpowiadają zakresowi docelowemu1. Na przykład wykrycie za pomocą AGP wzorców lub tendencji, chociażby nawracającej hipoglikemii o stałej porze dnia, wskazuje na potrzebę zmiany leczenia lub stylu życia pacjenta1.

Częstość występowania wysokich i niskich stężeń glukozy w ciągu dnia i w nocy, a także hipoglikemii u pacjentów, którzy mają tę samą lub podobną wartość HbA1c, może się znacznie różnić1, 2.

 

 

 

Wykrycie wzorców lub tendencji, np. nawracającej hipoglikemii o stałej porze dnia, wskazuje na potrzebę zmiany leczenia lub stylu życia pacjenta1.

 

Piśmiennictwo: 1. Bergenstal R.M., Ahmann A.J., Bailey T. et al., Recommendations for standardizing glucose reporting and analysis to optimize clinical decision making in diabetes: the ambulatory glucose profile. J Diabetes Sci Techno!. 2013;7:562–578. 2. Kohnert K.D., Vogt L, Salzsieder E., Advances in understanding glucose variability and the role of continuous glucose monitoring. Eur Endocrinol. 2010;6:53–56. 3. Mazze R.S., Making sense of glucose monitoring technologies: from SMBG to CGM. Diabetes Techno! Ther. 2005:7:784–787. 4. Battelino T., Phillip M., Bratina N., Nimri R., Oskarsson P., Bolinder J., Effect of continuous glucose monitoring on hypoglycemia in type 1 diabetes. Diabetes Care. 2011;34:795–800. 5. Langendam M., Luijf Y.M., Hooft L., DeVries J.H., Mudde A.H., Scholten R.J.P.M., Continuous glucose monitoring systems for type 1 diabetes mellitus. Cochrane Database Syst Rev. 2012;1.