Abbott Diabetes Care - Glukometr Xido Neo

Hipoglikemia nocna

Wielu pacjentów i ich rodziców podczas szkoleń edukacyjnych zadaje pytania: czy rzeczywiście kontrola  glikemii w nocy jest konieczna? Przecież w nocy moje dziecko nie je posiłków, nie ma dodatkowej aktywności, po co więc dokonywać pomiarów? Jakie mogą być konsekwencje pominięcia pomiarów nocnych?


Wszyscy chorzy na cukrzycę wiedzą, że prawidłowa glikemia w godzinach porannych to połowa sukcesu i szansa na „dobry” dzień. Pacjent ma zdecydowanie lepsze samopoczucie, może zjeść śniadanie przed wyjściem z domu, w szkole nie będzie miał kłopotów z koncentracją na lekcjach czy gotowością do aktywności fizycznej. Wysokie glikemie rano wiążą się z dawkami korekcyjnymi insuliny, koniecznością dodatkowych  pomiarów. Ze względu na nasilone o tej porze zjawisko insulinooporności, często mijają długie godziny nim cukier wróci do normy.

Na glikemie poranne ma wpływ wiele czynników. Oto najważniejsze z nich:
- dawka insuliny bazalnej podanej penem przed snem lub przepływ podstawowy w godzinach nocnych u pacjentów leczonych pompą insulinową
- wysoka glikemia przed snem i dawki insuliny podane na korektę
- źle oszacowany ostatni posiłek (wymienniki węglowodanowe)
- duża ilość białek i tłuszczów spożyta tuż przed snem
- zwiększona aktywność szczególnie w godzinach wieczornych
- hipoglikemia nocna
- zjawisko brzasku

Nie znając więc glikemii w nocy trudno jest zinterpretować przyczynę nieprawidłowych glikemii porannych i podjąć właściwą decyzję odnośnie zmodyfikowania dawki czy rodzaju insuliny.  

Kiedy o pomiarach nocnych nie wolno zapomnieć?
Większość pacjentów w okresie dojrzewania obserwuje wzrost poziomu cukru w godzinach 3-6 rano. Jest to zjawisko brzasku, związane  z działaniem hormonów tj. kortyzol, hormon wzrostu, adrenalina i glukagon. Wymaga podania dodatkowych dawek insuliny. W takiej sytuacji pomiar glikemii jest oczywiście niezbędny. O nocnej kontroli nie wolno zapomnieć jeśli pojawiła się dodatkowa choroba (infekcja, nieżyt żołądkowo-jelitowy) lub zmienił się tryb dnia (dodatkowy wysiłek, wyjazd, emocje, zmiana diety). U dorosłych pacjentów spożycie alkoholu jest bezwzględnym wskazaniem do kontroli glikemii nawet kilkakrotnie w ciągu nocy.

O której godzinie dokonujemy pomiarów w nocy?
Pora pomiarów nocnych zależy od wielu okoliczności. W sytuacji gdy chory zjada posiłek w godzinach wieczornych wskazana jest kontrola glikemii po 2 godzinach. Jeśli przed spaniem glikemia jest wysoka i podaliśmy dawkę korekcyjną insuliny również należy dokonać pomiaru po 2 godzinach. Główny pomiar należy wykonać około godziny 2. Czasami przy zmiennych glikemiach warto również sprawdzić jej poziom około godziny 4. 

Groźne hipoglikemie
Hipoglikemia nocna należy do ostrych powikłań cukrzycy i jest stanem bezpośredniego zagrożenia życia. Jeśli glikemia spada w ciągu dnia większość pacjentów ma objawy ostrzegawcze lub ktoś z otoczenia potrafi zauważyć zmiany w zachowaniu, narastającą bladość itp. W nocy dziecko pozostaje przez wiele godzin poza czujnym okiem rodziców. Kolejnym zagrożeniem jest fakt, że objawy nocnego niedocukrzenia, takie jak nadmierna potliwość, niespokojny sen nie każdego pacjenta są w stanie obudzić. Wielu osobom zdarza się przespać niedocukrzenia, a efektem tego mogą być nie tylko nieprawidłowe cukry rano, ale też zmęczenie, rozbicie czy ból głowy o poranku. Liczne badania naukowe potwierdzały występowanie bezobjawowych niedocukrzeń w czasie snu. We Włoszech oraz Holandii w grupie pacjentów z cukrzycą typu 1. zastosowano przez okres prawie dwóch miesięcy ciągły pomiar glikemii. U 33,3% pacjentów stwierdzono glikemie poniżej 70mg/dl, z czego ponad połowa była bezobjawowa. Średni czas trwania hipoglikemii wynosił 78-98 min. 
Po przejściu kilku nieuświadomionych hipoglikemii zmniejsza się próg odczuwania objawów hipoglikemii. Poza tym w takiej sytuacji na skutek zużycia zapasów glikogenu znacznie słabsza jest reakcja obronna naszego organizmu. Wzrasta więc ryzyko wystąpienia ciężkiego niedocukrzenia. 

Musimy pamiętać, że tkanka nerwowa „odżywia się” głównie glukozą. Dlatego też nawracające hipoglikemie nocne mogą spowodować uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego. W licznych badaniach naukowych wykazano zaburzenia koncentracji, zmniejszoną zdolność zapamiętywania, zaburzenia koordynacji motorycznej . Szczególnie istotne jest to u dzieci, w czasie intensywnego wzrostu, rozwoju, zdobywania nowych umiejętności. Obserwuje się również zmiany w zapisie EEG, szczególnie po epizodzie ciężkiego niedocukrzenia. Powikłaniem ciężkich i długotrwałych stanów hipoglikemii może być padaczka.

lek. med. Małgorzata Szmigiero-Kawko, pediatra, diabetolog

ADC/www/p/anpadchn/2016

Zapisz się na newsletter

Powrót na górę