Abbott Diabetes Care - Glukometr Xido Neo

Jak często mierzyć cukier u dzieci chorych na cukrzycę typu 1.?

Nadrzędnym celem leczenia dzieci z cukrzycą jest:
- uzyskanie oraz utrzymanie prawidłowego rozwoju fizycznego
- prawidłowy przebieg okresu dojrzewania
- zapobieganie ostrym i przewlekłym powikłaniom cukrzycy
- zapewnienie komfortu życia dla pacjenta i jego rodziny


Często naszym pacjentom i ich rodzicom mówimy, że cukrzyca nie może stać się najważniejszą rzeczą w ich życiu, ale trzeba starać się tak ją „prowadzić”, aby nie przeszkadzała teraz i w przyszłości. Jak to osiągnąć? Na pewno nie uda się tego dokonać bez właściwej samokontroli. Zgodnie z zaleceniami Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego częstość pomiarów u dzieci i młodzieży jest indywidualna, ale nie powinno ich być mniej niż sześć na dobę. Zwykle pacjenci dokonują 6-10 pomiarów w ciągu doby. U najmłodszych diabetyków czasami jest to aż 15-20 testów w ciągu doby. Poziom cukru u dzieci należy oznaczyć na czczo i przed każdym posiłkami, 1-2 godziny po posiłku, przed snem, przed i po zakończeniu aktywności fizycznej, w nocy oraz w każdej sytuacji złego samopoczucia. Regularne pomiary stężenia glukozy są istotnym elementem terapii cukrzycy. 

Każdy pomiar niesie cenną informację: czy dobrze dobraliśmy dawkę insuliny, jak reagujemy na wysiłek fizyczny, jak rośnie glikemia po spożyciu określonych produktów. Pozwalają więc lepiej zrozumieć i kontrolować chorobę.  Jak pokazuje wiele badań nie metoda insulinoterapii jest najważniejsza w osiągnięciu prawidłowego wyrównania metabolicznego cukrzycy, ale samokontrola. Słowem, im więcej pomiarów oraz odpowiedniego działania w odpowiedzi na bieżące glikemie, tym bardziej prawidłowy odsetek HbA1c, a w konsekwencji  mniejsze ryzyko powikłań zarówno ostrych, jak i przewlekłych.

Nastolatki często prowadzą niesystematyczną samokontrolę twierdząc, że doskonale czują jaki jest aktualnie poziom cukru. Nic bardziej mylnego. Organizm każdego pacjenta adaptuje się do glikemii występujących w ciągu ostatnich dni. Jeżeli stężenie glukozy było wysokie, objawy hipoglikemii wystąpią przy wyższym poziomie glikemii. Pacjent o złym wyrównaniu metabolicznym, z wysoką HbA1c może odczuwać objawy niedocukrzenia nawet gdy jego glikemia wynosi 150 mg/dl. I odwrotnie, jeśli w ostatnim czasie miał skłonność do hipoglikemii, jego organizm mógł tak przyzwyczaić się do niskich poziomów cukru, że nie będzie dawał żadnych objawów w przypadku zbyt niskiego poziomu cukru we krwi. 

Co z pomiarami poziomu cukru u dzieci w szkole?
Najczęściej pomijane są  pomiary glikemii w czasie zajęć szkolnych. A jest to przecież zwykle kilka długich godzin pełnych aktywności fizycznej, a z drugiej strony stresu. Również w szkole dzieci zjadają drugie śniadanie, obiad. Pomiary glikemii są więc konieczne.  Nastolatki twierdzą, że nie mają czasu i możliwości zmierzenia cukru. Czasami rzeczywiście przerwa jest zbyt krótka, zwykle jednak to wstyd, obawa przed brakiem akceptacji ze strony rówieśników powodują, że glukometr pozostaje w plecaku. W przypadku małych dzieci zdarza się, że nauczyciele obawiając się kontaktu z krwią odmawiają wykonania pomiaru glikemii. Do szkoły więc biegnie mama czy babcia lub musimy zaufać pomiarowi wykonanemu samodzielnie przez kilkuletnie dziecko.

Pomiary nocne 
Noc stanowi zwykle 1/3 doby – nie może więc zostać bez pomiaru poziomu cukru u dziecka. Jeśli przez tyle godzin cukry są wysokie, wówczas HbA1c znacznie wzrasta, co wiąże się z ryzykiem przewlekłych powikłań cukrzycy. Drugi powód, dla którego nie możemy zrezygnować z kontroli, to ryzyko hipoglikemii. Najwięcej ciężkich niedocukrzeń występuje właśnie w nocy. Dziecko  jest wówczas z dala od czujnego oka rodzica i objawy ostrzegawcze mogą być trudniejsze do rozpoznania. Liczne badania naukowe potwierdzają występowanie hipoglikemii nocnych, często nieuświadomionych. Nawracające niedocukrzenia zwłaszcza ciężkie mogą spowodować trwałe zmiany w ośrodkowym układzie nerwowym.

Technika pomiaru
Mówiąc o liczbie pomiarów nie sposób zapomnieć o jakości. Ważny jest sam glukometr, z którego pacjent korzysta, ale również wiele innych elementów. Zawsze zastanowić się trzeba czy paski są z odpowiednim terminem ważności, czy prawidłowo były przechowywane. Bardzo istotne jest prawidłowe umycie rąk, wytarcie ich  do sucha. Przy pomiarach nie używamy żadnych płynów dezynfekujących. Uzyskana po nakłuciu kropla krwi nie powinna być „wyduszana”. Nieprawidłowo wykonany pomiar obarczony jest dużym błędem. Wystarczy, że pacjent ma brudne ręce w trakcie pomiaru.  Możemy stwierdzić wówczas wysoki poziom cukru i co gorsza podać  dawkę insuliny korekcyjnej. Pomyłki takie są bardzo niebezpieczne, a zdarzają się nawet doświadczonym diabetykom. Często pacjenci zapominają o wymianie lancetów w nakłuwaczu. Jest to sprzęt jednorazowy i powinien być po każdym użyciu wymieniony. Lancet używany wielokrotnie jest tępy, w związku z czym nakłucia muszą byś coraz głębsze i kaleczą opuszki palców.

Samokontrola jest nieodzownym elementem leczenia cukrzycy. Nie zawsze jednak nasze słodkie dzieci stosują się do jej zasad, nie zawsze wykonują pomiary prawidłowo. Zespoły diabetologiczne, a przede wszystkim pacjenci czekają na nowe rozwiązania, które w sposób mniej inwazyjny, dyskretny, a jednocześnie wiarygodny pozwolą zastąpić tradycyjne pomiary glukometrem.

lek. med. Małgorzata Szmigiero-Kawko, pediatra, diabetolog

ADC/step/cpgudcnct/2016

Zapisz się na newsletter

Powrót na górę