Abbott Diabetes Care - Glukometr Xido Neo

SEKS W WIELKIM MIEŚCIE. DIABETYK INTYMNIE

Problemy seksualne to dla chorujących na cukrzycę często temat tabu. Boimy się o nich rozmawiać z diabetologiem, a informacje czerpane z Internetu raczej śmieszą, tumanią lub straszą zamiast budować rzetelny obraz sytuacji. O tym, jaka jest faktyczna zależność pomiędzy cukrzycą a życiem intymnym oraz w jaki sposób zapobiegać problemom w tej sferze rozmawiamy z dr. hab. n. med. Michałem Lwem-Starowiczem, psychiatrą, seksuologiem i psychoterapeutą.


Często podkreśla się, że cukrzyca jest chorobą ogólnoustrojową, która dotyka także życia intymnego pacjentów. Jaka jest szacunkowa skala problemu?

dr hab. Michał Lew-Starowicz: Rozpowszechnienie problemów seksualnych u osób z cukrzycą jest zdecydowanie wyższe niż w populacji ogólnej. Szacuje się, że różnego rodzaju zaburzenia dotyczą 20-35 proc. kobiet i 35-60 proc. mężczyzn. W swojej praktyce mam pod opieką wielu pacjentów z rozpoznaniem cukrzycy. Szczególnie często zgłaszają się mężczyźni z powodu zaburzeń erekcji, które są w tej grupie 3-4 razy częstsze.

Problemy ze współżyciem postrzegane są jako efekt późnych powikłań cukrzycy. Czy jednak same wahania glikemii również mogą wpłynąć np. na obniżone libido, problemy ze wzwodem itp.?

M. L-S: Zmniejszenie ochoty na seks może być związane z wahaniem glikemii pośrednio, na skutek objawów, takich jak zmęczenie, bóle głowy czy dolegliwości ze strony układu pokarmowego. Dłuższe utrzymywanie się stanu hiperglikemii grozi oczywiście wieloma powikłaniami dotyczącymi układu krążenia, nerwowego, hormonalnego czy nerek, które wpływają na funkcjonowanie seksualne. Sprzyja także infekcjom układu moczowo-płciowego, a te z kolei zmniejszeniu nawilżenia pochwy oraz dolegliwościom bólowym utrudniającym współżycie. U mężczyzn mogą pojawić się zaburzenia erekcji, a skuteczność leków w przypadku braku odpowiedniej kontroli glikemii może być istotnie obniżona. Należy także pamiętać, że stosunek seksualny wiąże się z wysiłkiem i emocjami zwiększającymi zapotrzebowanie na energię, więc nie powinien być podejmowany w stanie hipoglikemii.

Czy leki hipoglikemizujące lub leki przyjmowane na schorzenia towarzyszące cukrzycy typu 2. mogą mieć wpływ na możliwości podejmowania współżycia?

M. L-S: Negatywny wpływ na funkcje seksualne mogą mieć głównie leki stosowane często u pacjentów z cukrzycą z powodu chorób towarzyszących, m.in. obniżające ciśnienie tętnicze, poziom cholesterolu, moczopędne czy przeciwdepresyjne. W różnym stopniu mogą przyczyniać się do obniżenia pożądania, reakcji podniecenia i zaburzeń orgazmu. Należy jednak pamiętać, że współistniejące choroby, takie jak nadciśnienie, hipercholesterolemia czy depresja same w sobie są częstą przyczyną zaburzeń seksualnych. Powstaje więc swoisty mechanizm błędnego koła. Na szczęście, problemom seksualnym można zapobiegać przez odpowiednie dobranie leków (nie wszystkie powodują występowanie zaburzeń seksualnych) i profilaktykę.

Badanie Diabetes Control and Complications Trial wykazało, że poprawa kontroli cukrzycy zmniejszyła o 60 proc. ryzyko rozwoju neuropatii cukrzycowej, która leży u podłoża zaburzeń seksualnych.

Czy chorzy na cukrzycę, którym zależy na długim i udanym życiu seksualnym powinni zwracać uwagę na jakieś inne parametry poza poziomami cukru we krwi?

M. L-S: Należy kontrolować ciśnienie krwi i lipidogram (poziom cholesterolu z podziałem na jego frakcje), dbać o aktywność fizyczną i redukcję nadwagi. Dieta również pełni istotną rolę w prewencji zaburzeń seksualnych. Należy unikać jedzenia typu fast-food, nadmiernego udziału tłuszczów pochodzenia zwierzęcego oraz przestrzegać typowych zasad żywienia dla osób z cukrzycą. Palenie papierosów w połączeniu z innymi czynnikami ryzyka, takimi jak cukrzyca czy nadciśnienie tętnicze zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia zaburzeń seksualnych, dlatego zaleca się ich odstawienie.

Opisując zaburzenia wynikające z cukrzycy często wskazuje się, że u mężczyzn mają one przede wszystkim podłoże biologiczne, u kobiet psychologiczne. Czy ten podział jest zasadny?

M. L-S: Jest to pewne uproszczenie, chociaż istotnie, czynniki psychologiczne i relacyjne są bardziej akcentowane wśród przyczyn zaburzeń i obniżenia satysfakcji seksualnej u kobiet z cukrzycą. Należy także pamiętać o wpływie uszkodzenia układu nerwowego i osłabionego krążenia na zaburzenia czucia i ukrwienia zarówno członka, jak i łechtaczki i pochwy. Kobiety z cukrzycą częściej cierpią na zapalenie pochwy i sromu oraz związany z tym ból i dyskomfort podczas współżycia. Wreszcie, reakcja psychologiczna na chorobę, lęk o przyszłość i przeżywany stres mają istotny wpływ na seksualność u obu płci.

Co jest normą, co już zaburzeniem? Jakiego rodzaju problemy, jak często występujące powinny skłonić diabetyka do szukania pomocy u specjalisty?

M. L-S: Norma w odniesieniu do seksualności nie jest łatwa do określenia. Brak ochoty na seks czy trudności z uzyskaniem podniecenia przy niesprzyjających okolicznościach, zmęczeniu albo braku odpowiedniej stymulacji nie świadczą jeszcze o zaburzeniu. Jeżeli jednak problemy pojawiają się regularnie, są źródłem cierpienia lub nieporozumień w związku, wizyta u specjalisty jest wskazana. Kobiety z cukrzycą są bardziej narażone na osłabienie pożądania, nawilżenia pochwy, trudności z osiągnięciem orgazmu i ból podczas stosunku, a także problemy związane z nadmierną reaktywnością pęcherza moczowego podczas stosunku. Mężczyzn natomiast dotykają zaburzenia pożądania, erekcji, orgazmu i wytrysku (może występować także tzw. wytrysk wsteczny do pęcherza moczowego związany z upośledzeniem funkcji zwieraczy) oraz pojawienie się zmian włóknistych w członku (choroba Peyroniego).

Aktywność seksualna, podobnie jak aktywność fizyczna może skutkować niedocukrzeniem. Dlatego pacjentów obowiązują podobne zasady ostrożności:

- Przed i po stosunku należy zmierzyć pozom cukru we krwi.

- Po intensywnej aktywności, jeśli miała miejsce wieczorem, warto rozważyć zjedzenie niewielkiej przekąski, by uniknąć nadmiernego obniżenia cukru w nocy.

- Odłączając się od pompy na czas stosunku trzeba pamiętać, by przerwa w podawaniu insuliny bazalnej nie była dłuższa niż dwie godziny.

Jakie są obecnie możliwości leczenia zaburzeń seksualnych, z których mogą korzystać osoby z cukrzycą?

M. L-S: Istnieje wiele możliwości pomocy terapeutycznej. W praktyce na początku pracy z pacjentem staram się dokładnie ustalić wszystkie źródła problemów, które mogą dotyczyć powikłań cukrzycy i towarzyszących chorób, działań ubocznych stosowanych leków, problemów psychologicznych i relacyjnych oraz związanych z trybem życia, okolicznościami itp. Kolejnym etapem jest wybór leczenia, które może obejmować metody farmakologiczne (w tym leki poprawiające funkcje seksualne, leczenie chorób leżących u podłoża problemów seksualnych i modyfikację dotychczasowego leczenia), poradnictwo, psychoterapię i terapię partnerską, metody treningowe, a także zmiany w trybie życia i szeroko pojętą profilaktykę.

Cukrzyca często wiążę się z zaburzonym postrzeganiem siebie, niską samooceną. Czy może to mieć przełożenia na życie erotyczne? Jeśli tak, to co będzie w takiej sytuacji „lekarstwem”?

M. L-S: Poczucie własnej wartości, męskości lub kobiecości, wygląd i samopoczucie fizyczne i psychiczne, sygnały odbierane od otoczenia i zmiany zachodzące w relacji oraz reakcje emocjonalne na chorobę i jej leczenie – także wpływają na seksualność. Wcale nie jest tak, że przyczyny biologiczne problemów seksualnych należy leczyć biologicznie, a psychologiczne – psychologicznie. Wybór odpowiedniego „lekarstwa” spośród wymienionych wcześniej metod powinien zawsze odnosić się do indywidualnych potrzeb pacjenta i aktualnych możliwości skorzystania z określonych form terapii.

Dobra wiadomość jest taka, że ryzyko problemów seksualnych wynikających z cukrzycy można obniżyć poprzez:

- utrzymywanie prawidłowych poziomów cukru we krwi

- utrzymywanie prawidłowych wartości ciśnienia tętniczego krwi

- obniżenie poziomu cholesterolu

- obniżenie poziomu trój glicerydów

ADC/www/p/anpacs/2016

Zapisz się na newsletter

Powrót na górę